CÂU NÓI HAY VỀ KHOAI LANG

Hình ảnh khoai lang Trà Đõa trong thơ ca dân gian Thăng Bình

Ở mỗi vùng miền khác nhau trên đất nước ta đều mang trong mình những sản vật đặc trưng riêng. Về với xã Bình Đào, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam chúng ta cũng được biết đến một đặc sản quen thuộc không chỉ với người dân nơi đây mà còn của tất cả người dân Việt Nam chúng ta từ thời xa xưa đến nay, đó chính là khoai lang Trà Đõa. Hình ảnh khoai lang Trà Đõa (Bình Đào) từ lâu đã trở nên nổi tiếng và được các văn nhân nghệ sỹ kết thành những vần thơ ca mượt mà, sâu lắng, thắm đượm ân tình (*).


Bạn đang xem: Câu nói hay về khoai lang

Chắc hẳn, ai trong mỗi người dân Thăng Bình cũng đều biết đến câu ca dao giới thiệu về sản vật của miền quê Thăng Bình cũng như vùng đất Quảng:
Để trở thành một món ăn được nhiều người biết đến và mang trong mình đặc trưng, khoai lang Trà Đõa phải có rất nhiều những đặc điểm riêng hấp dẫn. Tuy khoai lang là loại dây dễ trồng ở nhiều vùng đất khác nhau, nhưng để có được món khoai ngon, bở, tơi, bùi trở thành đặc trưng riêng biệt thì phải kể đến vùng đất Bình Đào – một vùng đất đầy cát rất phù hợp với giống khoai lang. Qua lời ca dao được các thi nhân thể hiện chúng ta có thể cảm nhận được điều này: “Trăng rằm đã tỏ lại tròn/ Khoai lang đất cát đã ngon lại bùi”. Cuộc sống của người dân ta thời xa xưa, nhất là trong thời kỳ đất nước còn phải gánh chịu nỗi đau bị giặc ngoại xâm đô hộ, cảnh nghèo đói bám lấy người nông dân thì hình ảnh củ khoai, củ sắn luôn gắn liền với nỗi khổ đó: “Tối ăn khoai đi ngủ/ sáng ăn củ đi làm”. Có thể nói quanh năm suốt tháng con người chỉ có khoai và khoai để ăn mà sống. Nhưng có khi khoai còn không có để mà ăn, những củ to, củ ngon cũng được người dân chắt chiu để dành bằng cách chế biến thành các thành phẩm khác nhau như: khoai chà, khoai trụng, khoai lát, bánh tráng khoai, bánh gói khoai…và được người dân bảo quản thật kỹ để ăn dần, nhất là vào những mùa mưa bão kéo dài để chống chọi lại với cái đói, cái nghèo và chiến tranh liên miên. Cũng nhờ có củ khoai mà người dân Thăng Bình nói riêng và cả nước ta có thể sống mà chiến đấu và xây dựng đất nước giàu mạnh như ngày hôm nay. Vì thế, hình ảnh củ khoai từ lâu đã trở thành người bạn tri âm, tri kỹ mà thiên nhiên ban tặng cho người Việt Nam chúng ta.
*

Xem thêm: How To Download And Install The Cracked Version Of This Windows?

Thơ ca dân gian Thăng Bình không chỉ cho ta thấy được sự khác biệt giữa hình ảnh củ khoai lang Trà Đõa với khoai lang của mọi miền đất nước mà qua đó còn được các văn nhân nghệ sỹ gửi gắm biết bao điều, đó là sự ngợi ca con người Thăng Bình – những con người hiền hậu, chân chất, mộc mạc và nặng tình yêu quê hương, đất nước: “Củ khoai Trà Đõa/ Cái ruột trắng xóa/ Thuốc lá Bến Đền ngát tỏa mùi thơm/ Trời cho em làm được bát cơm/ Củ khoai em bẻ nửa/ Thuốc lá Bến Đền em chia đôi”. Sự trân quý những thành phẩm được làm ra của người dân lao động thật đáng khen biết bao? Họ luôn biết quý trọng, biết ơn và mong ước ông trời cho mưa thuận gió hòa để có thể sản xuất và gặt hái được nhiều trái ngọt nhất. Họ cũng luôn biết ơn những con người đã đem đến cho họ sản vật quý báu để trồng trọt và có cái ăn như lời ca dao: “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây/ Ăn khoai nhớ kẻ cho dây mình trồng”.
Nhắc đến Bình Đào là nhắc đến vùng đất “nhiều khoai” và “lắm cát” nhưng không chỉ có vậy, nơi đây còn là vùng đất sản sinh ra nhiều cô thiếu nữ xinh đẹp làm mê đắm tâm hồn bao chàng trai: “Bình Đào lắm cát nhiều khoai/ Lắm con gái đẹp, nhiều trai phải lòng”. Thật hấp dẫn biết bao khi được ăn một củ khoai bùi, ngọt, bở như khoai Trà Đõa và sau đó được thưởng thức cùng với vị ngọt, đậm đà của nước chè xanh như trong câu ca dao gợi mời rất dễ thương của người Bình Đào: “Ai về Trà Đoã thì về/ Chè xanh ngọt nước, khoai lang nặng tình”. Khoai lang “nặng tình” hay chính con người nơi đây – trên mảnh đất Bình Đào, Thăng Bình đầy tình sâu nghĩa nặng, sống chan hòa yêu thương, cùng nhau dựng xây quê hương ngày càng giàu mạnh và trong chiến tranh họ là những con người anh hùng trung dũng, kiên cường , bất khuất chống lại sự tàn bạo của kẻ thù xâm lăng. Củ khoai Trà Đõa cũng được các thi nhân ngợi ca sánh ngang cùng với đất trời: “Trên trời dưới khoai không ngoài Trà Đõa”. Hay để giới thiệu về khoai lang Trà Đõa thơm ngon không kém với những sản vật khác trên mọi miền Tổ quốc, các thi nhân cũng đã dùng các sản vật của các nơi khác để đối sánh như: “Rau sống Hội An, khoai lang Trà Đõa”; “Nem chả Hòa Vang/ Hội An bánh tổ/ Khoai lang Trà Đõa/ Thơm rượu Tam Kỳ”; “Bùi khoai chợ Được mát dừa Kiến Tân”. Hay các thi nhân thường so sánh ví von hình ảnh người con gái xinh đẹp với thiên nhiên mà cụ thể ở đây là với khoai lang – một sản vật đến từ thiên nhiên: “Nhứt gái Việt An, nhì khoai lang Trà Đõa”. Ngày nay, mỗi khi nghe tiếng xe mời gọi của các thương lái khi bán khoai lang Trà Đõa với những câu quen thuộc: “Ai mua khoai Trà Đõa? Khoai lang Trà Đõa thơm ngọt, ngọt bùi đây!” là lòng tôi bỗng nhớ về người dân Bình Đào, Thăng Bình với sự hiền hậu, mến khách và siêng năng, cần cù để có thể làm nên được những củ khoai thơm ngon dịu ngọt như vậy. Và cảm giác “thèm” được thưởng thức món khoai Trà Đõa bỗng trỗi dậy.
Có thể khẳng định khoai lang Trà Đõa là một trong những sản vật nổi tiếng của không chỉ vùng đất Thăng Bình mà còn của đất nước ta. Nhưng sản vật này có thể được lưu truyền qua bao thế hệ từ xưa đến nay và để được nhiều người biết đến phải kể đến công lao hết sức to lớn của các bậc cha anh đi trước, nhất là các bậc thi nhân xưa, chính họ đã mang hình ảnh khoai lang Trà Đõa đi vào những lời ca dao ngọt ngào, mượt mà dễ nghe, dễ đọc và dễ nhớ để rồi ở bất cứ nơi đâu, ai trong chúng ta mỗi khi đọc được những lời ca ấy đều biết đến sản vật ấy và cả con người, vùng đất Thăng Bình giàu đẹp như nhà bác học Lê Qúy Đôn trong sách “Phủ Biên tạp lục” từng khen ngợi: “Ở phủ Thăng Hoa, phủ Điện Bàn đồng ruộng rộng rãi, gạo lúa tốt...Có đường thạch khối, đường băng hoa, đường đen, đường mật”.
* Bài viết có tham khảo tư liệu trong sách Văn nghệ dân gian Thăng Bình, biên soạn Phùng Tấn Đông và nhóm tác giả, Nhà xuất bản Đà Nẵng – 2015.